Oras ng emergency contraception
Ilagay ang oras ng walang proteksyong pakikipagtalik at tingnan kung gaano karami ang natitira sa bawat inirerekomendang window.
Tala ng WHO: mas maaga, mas epektibo.
Batay sa mga rekomendasyon ng oras ng WHO at FDA (LNG 72 oras, UPA at copper IUD 120 oras). Alamin pa
Para lamang sa sanggunian. Ang mga panuntunan ng reseta at availability ay nag-iiba ayon sa bansa. Makipag-usap sa isang parmasyutiko o doktor.
Paano ito gumagana?
Ang emergency contraception ay pinaka-effective kapag kinuha agad pagkatapos ng pakikipagtalik. Tatlong opsyon:
- Levonorgestrel (LNG, "Plan B"): sa loob ng 72 oras (3 araw) — 24h 95%, 25-48h 85%, 49-72h 58%.
- Ulipristal (UPA, "Ella"): sa loob ng 120 oras (5 araw), mas matatag na effectivity kaysa LNG sa huling oras.
- Copper IUD: ilagay sa loob ng 120 oras, 99% effective — ang pinaka-malakas na opsyon.
Pangunahing mekanismo: i-delay o i-block ang ovulation; hindi tinatapos ang isang implanted na pagbubuntis (hindi ito abortion medicine).
Mga limitasyon
Ang emergency contraception ay may kilalang mga limitasyon:
- Timbang: bumababa ang effectivity ng LNG sa BMI > 26 o timbang > 70-75 kg; UPA sa BMI > 35 o > 88-90 kg (FDA/WHO data).
- Kung naka-ovulate na, limitado ang effectivity ng LNG/UPA.
- Hindi nagpoprotekta laban sa iba pang unprotected sex sa parehong cycle.
- Hindi inirerekomenda ang paggamit ng higit sa 1 beses kada buwan — lumipat sa regular na contraception.
- Mag-ingat sa matinding hika o sakit sa atay.
Kung lumampas sa 1 linggo ang pagkahuli ng susunod na regla, inirerekomenda ang pregnancy test.
Mga sanggunian
Madalas itanong
Aling emergency contraception ang pinaka-effective?
Ang copper IUD ay pinaka-effective sa 99% pero kailangan ng paglalagay. Sa mga pills, nagpapanatili ang UPA (Ella) ng mas matatag na effectivity hanggang 5 araw kaysa LNG.
Pinaka-accessible ang LNG (over-the-counter sa maraming bansa) pero effective lamang sa loob ng 72 oras at apektado ng timbang. Anumang opsyon, mas mainam ang mas maaga — sa loob ng 24 oras ang pinakamataas na effectivity.
Paano kung posibleng buntis pa pagkatapos ng emergency contraception?
Kung lumampas sa 1 linggo ang pagkahuli ng susunod na regla o kakaibang light ito, kumuha ng pregnancy test. Ang light bleeding pagkatapos ng emergency contraception ay karaniwan pero maaaring hindi totoong regla.
Kung positive ang test, kontakin ang OB-GYN para magsimula ng regular na prenatal care — hindi naaapektuhan ng emergency contraception ang implanted na pagbubuntis.