Ốm nghén

Buồn nôn và nôn khi mang thai (NVP, "ốm nghén") ảnh hưởng tới 70–80% người mang thai. Dù tên gọi vậy, nó có thể xảy ra bất kỳ lúc nào trong ngày. Khởi phát thường vào tuần 6, đỉnh vào tuần 9, và hết vào tuần 12–14 — dù một số người kéo dài sang tam cá nguyệt hai hoặc lâu hơn.

Tại sao xảy ra?

Nguyên nhân chính xác chưa rõ, nhưng hCG và estrogen tăng là thủ phạm hàng đầu. hCG đạt đỉnh vào khoảng tuần 8–12 — cùng cửa sổ với khi buồn nôn thường nặng nhất. Thai sinh đôi có hCG cao hơn và thường buồn nôn dữ dội hơn.

Mô hình điển hình

• Khởi phát: tuần 5–6.
• Đỉnh: tuần 8–10.
• Dịu đi: tuần 12–14.
• Hết: tuần 16–20 (một số người lâu hơn).

Chiến lược ăn uống giúp ích

• Bữa nhỏ, thường xuyên: dạ dày rỗng làm buồn nôn tệ hơn — ăn mỗi 2–3 giờ.
• Bánh quy trước khi dậy: để vài cái ở đầu giường và ăn một hai cái trước khi ngồi dậy.
• Gừng: trà, kẹo hoặc viên nang (có bằng chứng lâm sàng giảm triệu chứng).
• Vitamin B6: 25–50 mg mỗi ngày, theo chỉ định bác sĩ.
• Đồ ăn lạnh hoặc ở nhiệt độ phòng: ít mùi hơn đồ ăn nóng.
• Tránh: đồ chiên, cay, nặng mùi, caffeine và để đói.

Mẹo lối sống

• Dậy chậm — chuyển động đột ngột làm buồn nôn tệ hơn.
• Nhâm nhi nước thường xuyên thay vì uống nhiều cùng lúc.
• Không khí và thông gió.
• Quần áo rộng rãi.
• Vòng tay bấm huyệt (Sea-Bands) giúp một số người.

Khi nào thuốc là phù hợp

Nếu thay đổi lối sống không hiệu quả, doxylamine-pyridoxine (Diclegis/Diclectin) hoặc ondansetron kê đơn thường được dùng. Đừng tự dùng thuốc — luôn tham vấn bác sĩ.

Ốm nghén nặng — hãy đi khám

Khoảng 0,3–3% thai kỳ phát triển ốm nghén nặng (hyperemesis gravidarum). Tìm chăm sóc ngay với:

• Không thể giữ thức ăn hay nước trong 24+ giờ
• Mất hơn 5% trọng lượng trước mang thai
• Lượng nước tiểu giảm hoặc rất sẫm
• Chóng mặt nặng hoặc ngất
• Máu trong dịch nôn

Không có triệu chứng — có xấu không?

Khoảng 20–30% có ít hoặc không buồn nôn. Cường độ triệu chứng không tiên đoán được sức khỏe thai kỳ.

Công cụ liên quan

• Ngày dự sinh Tính tuần thai và ngày dự sinh từ kỳ kinh cuối
• Thời gian nhân đôi βhCG Tính thời gian nhân đôi và mức tăng từ hai lần xét nghiệm máu βhCG đầu thai kỳ

Chủ đề liên quan

• Dấu hiệu mang thai sớm 13 dấu hiệu phổ biến nhất trong 1–4 tuần đầu
• Máu báo làm tổ Ra máu nhẹ giai đoạn sớm — thời điểm, màu sắc, so với kỳ kinh
• Thức ăn khi mang thai Nên ăn gì, tránh gì và giới hạn gì
• Tập thể dục khi mang thai Bài tập an toàn theo tam cá nguyệt — nên làm gì và nên bỏ gì
• Tăng cân khi mang thai Khoảng khuyến nghị theo BMI, mục tiêu hàng tuần, tăng quá nhiều hoặc quá ít
• Cử động thai Khi nào lần đầu cảm nhận, thay đổi ra sao và cách đếm cú đạp